LexAgent doorzoekt nu de raadsinformatie van ruim 300 gemeenten

Update, oktober 2026: LexAgent is nu ook een eigen product. Op lexagent.nl controleer je een brief, besluit of contract tegen de officiële rechtsbronnen, of koppel je LexAgent aan Claude, ChatGPT of je eigen agent. In vragen.ai blijft het een bron die we voor je agent aanzetten.

In juli introduceerden we LexAgent: een externe bron waarmee je vragen.ai-agent naast je eigen content ook de Nederlandse wet, lokale regelgeving, officiële publicaties en rechtspraak raadpleegt. Sinds die eerste versie is er veel bijgekomen. De grootste toevoeging is voor gemeenten: de stukken van de gemeenteraad zelf. Raadsvoorstellen, moties met stemuitslag, besluitenlijsten, beantwoorde raadsvragen en de opnamen van het debat, uit iBabs en de andere raadsinformatiesystemen, van ruim driehonderd gemeenten.

Dit artikel gaat vooral over die bron en over wat het voor een gemeente betekent. Maar eerst kort: wat is er sinds juli veranderd?

Wat er sinds juli is bijgekomen

De eerste versie van LexAgent had vier bronnen: wet- en regelgeving, lokale regelgeving, officiële publicaties en uitspraken. Dat zijn er nu zeven.

• EU-wetgeving. Verordeningen, richtlijnen, besluiten en verdragsartikelen uit EUR-Lex, in de geconsolideerde Nederlandse tekst. Ook hier kan de agent de versie op een datum pakken, en bij een richtlijn ziet hij welke Nederlandse wet haar uitvoert, zodat hij doorstapt naar de landelijke tekst.
• Rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU. Arresten, beschikkingen en conclusies van de advocaat-generaal, doorzoekbaar op onderwerp, partij, zaaknummer of ECLI. Vanuit een Europese verordening ziet de agent welke arresten haar uitleggen, en andersom.
• Raadsinformatie van gemeenten, provincies en waterschappen. Daarover gaat de rest van dit artikel.

Daarnaast is onder de motorkap veel verbeterd: documenten die alleen als PDF bestaan worden alsnog leesbaar gemaakt, oudere EU-teksten zonder moderne opmaak worden toch gelezen, en per klant bepalen we welke bronnen de agent mag gebruiken. Een agent van een gemeente hoeft geen Europese rechtspraak te doorzoeken als de vragen daar nooit over gaan.

Waarom de gemeenteraad erbij moest

Stel, een inwoner vraagt aan de assistent van de gemeente waarom de hondenbelasting is afgeschaft. Of waarom honden in een bepaald park niet meer los mogen lopen. De regel stond al in LexAgent: de verordening of de APV uit de lokale regelgeving, in de versie die nu geldt. De reden stond er niet. Die staat in het raadsvoorstel, in de motie die de raad aannam, in het debat en in de besluitenlijst. Precies de stukken waar een inwoner, een raadslid of een journalist naar zoekt, en die een redacteur nooit allemaal op de website kan overtypen.

Die stukken zijn openbaar. Elke gemeente publiceert ze in haar raadsinformatiesysteem, en iBabs is daarvan de grootste: volgens Digimonitor gebruikt ongeveer 47 procent van de gemeenten iBabs, gevolgd door Notubiz met 38 procent. Daarom klonk de vraag intern als "voeg iBabs toe". Maar één leverancier is te smal: het gaat om de raadsinformatie van álle gemeenten. Daarvoor gebruiken we OpenBesluitvorming, een initiatief dat voortkomt uit Open Raadsinformatie van VNG Realisatie en de Open State Foundation. Het verzamelt de stukken uit iBabs, Notubiz, GemeenteOplossingen en Parlaeus op één plek: meer dan 5,5 miljoen documenten van 307 gemeenten, 13 waterschappen en 8 provincies, elke nacht bijgewerkt. Werkt jouw gemeente met iBabs, dan staan je stukken er dus in. Werkt ze met Notubiz, ook.

Het werk zat niet in het ophalen

Openbaar is niet hetzelfde als bruikbaar voor een agent. Een raadsvergadering is een agenda met dertig stukken, een raadsvoorstel is een PDF van twintig pagina's en een debat is een uur gesproken woord. Gooi je dat in één keer in een taalmodel, dan verdwijnt het antwoord in de ruis. Het echte werk zat daarom in twee dingen: netjes cachen, en de stukken opknippen in delen die een agent begrijpt.

Netjes cachen

OpenBesluitvorming is een publieke dienst zonder inlog, met een budget van zestig aanvragen per minuut dat alle gebruikers van LexAgent samen delen. Eén agent die vijf keer zoekt en vijf stukken opent, gebruikt daar al een zesde van. Daarom onthoudt LexAgent wat hij ophaalt: zoekresultaten een paar uur (de index wordt 's nachts opnieuw opgebouwd, dus vaker verversen heeft geen zin), documenten een week (die veranderen niet meer zodra ze gepubliceerd zijn). Stellen twee agenten tegelijk dezelfde vraag, dan gaat er één aanvraag naar buiten en delen ze het antwoord. En raakt het budget toch een keer op, dan zegt de bron hoe lang de agent moet wachten, en wacht hij dat ook echt, in plaats van te blijven proberen.

Opknippen in begrijpelijke delen

Elk soort stuk krijgt zijn eigen indeling, zodat de agent alleen leest wat hij nodig heeft:

• Een document (raadsvoorstel, raadsbrief, besluitenlijst) wordt geknipt op zijn eigen kopjes, in blokken van hooguit een paar alinea's. De agent kan gericht zoeken binnen het stuk en krijgt de passage terug met het kopje erboven, zodat de bronverwijzing tot op de paragraaf klopt.
• Een vergadering wordt een agenda: per agendapunt de bijbehorende stukken, de moties en amendementen met hun uitslag, en de opname met hoofdstukken. De agent opent alleen het agendapunt waar de vraag over gaat.
• Een motie begint met wat ertoe doet: aangenomen of verworpen, de stemverhouding en de stemmen per fractie waar de raad digitaal stemt. Daarna pas de tekst. Zo'n veertig procent van de moties heeft geen tekst als bijlage, en dan zegt LexAgent dat er ook bij.
• Een opname heeft een automatisch transcript, zonder sprekers. De agent krijgt de instructie dat als "gezegd in deze vergadering" te rapporteren en nooit als citaat van een raadslid met naam.

En één regel staat boven alles: raadsinformatie is context, geen recht. Een motie bindt niemand en een raadsvoorstel is nog geen besluit. LexAgent geeft de agent daarom mee dat hij raadsstukken gebruikt om uit te leggen waarom een regel is zoals hij is, en de regel zelf altijd citeert uit de verordening. Zonder die instructie zou een taalmodel een raadsvoorstel aanhalen alsof het de vastgestelde tekst is.

Waar de bronlink naartoe gaat

Elk antwoord uit raadsinformatie krijgt een bronverwijzing met de gemeente, de titel van het stuk en de vergadering waarin het is besproken. In de demo hieronder linkt die verwijzing meestal rechtstreeks naar het document zoals OpenBesluitvorming het bewaart: je opent de PDF en leest zelf na. Voor een gemeente kan die link op aanvraag naar de eigen iBabs-omgeving wijzen, zodat een inwoner op de vertrouwde raadssite uitkomt, bij het agendapunt met alle bijbehorende stukken.

Zo zoekt je agent iets op

Een voorbeeld. Een inwoner vraagt aan de assistent van de gemeente: "Waarom mag mijn hond niet meer los lopen in het park?" Het antwoord zit in twee bronnen: de APV voor de regel, en de raad voor de reden.

1. De vraag begrijpen. De agent herkent een vraag over een lokale regel, met een "waarom" erin. Dat tweede deel beantwoordt de APV niet.
2. De regel opzoeken. Hij doorzoekt de lokale regelgeving van de gemeente en vindt het artikel in de APV over het aanlijngebod, in de versie die nu geldt.
3. De raad erbij pakken. Hij zoekt in de raadsinformatie van dezelfde gemeente naar de vergadering waarin de wijziging is behandeld, en vindt het agendapunt met het raadsvoorstel en een motie.
4. Het agendapunt openen. Hij leest alleen dat agendapunt: de toelichting in het voorstel en de motie, met uitslag en stemverhouding.
5. Antwoorden met bron. De agent legt in gewone taal uit dat in dit park een aanlijngebod geldt, waarom de raad daartoe besloot en waar de hond wél los mag. De regel verwijst naar het APV-artikel, de reden naar het raadsbesluit.

Dezelfde route werkt voor "wat heeft de raad besloten over de hondenbelasting", "welke moties over woningbouw zijn dit jaar aangenomen" en "wat is er geantwoord op de raadsvragen over de bibliotheek". Vragen die tot nu toe bij de griffie of in een zoekvak vol PDF's eindigden.

Probeer het zelf

Hieronder staat een agent met LexAgent aangesloten, inclusief raadsinformatie. Stel er een concrete vraag aan over een besluit van een gemeenteraad, of over een wet of een APV. Je krijgt een antwoord met de bron erbij. Houd het bij één heldere vraag; wil je uitgebreider uitzoekwerk over meerdere gemeenten of besluiten, vraag dan een demo aan.

Voor wie is dit interessant?

In de eerste plaats voor gemeenten. Een assistent op de gemeentesite die de regel kent én het besluit erachter, beantwoordt vragen die nu bij de griffie, het KCC of in een mailbox van een raadslid terechtkomen. Provincies en waterschappen kunnen hetzelfde: hun statenstukken en bestuursstukken zitten in dezelfde bron. En voor organisaties die gemeentelijk beleid volgen, van belangenorganisaties tot lokale redacties, is het een manier om driehonderd raden tegelijk te kunnen bevragen.

Je eigen content blijft de basis van je agent; LexAgent vult aan waar de wet, de APV, een uitspraak of nu ook een raadsbesluit het echte antwoord bevat. Hoe dat samengaat met de rest van wat vragen.ai voor gemeenten doet, lees je op vragen.ai voor gemeenten; de onderbouwing voor de overheid als geheel staat op de overheidspagina.

Wil je LexAgent met raadsinformatie proberen voor jouw gemeente? Mail naar service@vragen.ai, dan zetten we het voor je klaar. Wil je LexAgent los gebruiken, in je eigen werk of in je eigen AI-assistent? Begin dan op lexagent.nl.